MR. SPECIAL VOORJAAR 2026 / 11 Ga voor actueel juridisch nieuws en uitgebreidere versies van deze berichten naar www.mr-online.nl nieuws Uit internationaal onderzoek onder 810 advocaten en bedrijfsjuristen in meer dan tien verschillende landen blijkt dat 92 procent van hen inmiddels AI-tools gebruikt voor juridisch werk. Dat schrijft Wolters Kluwer in zijn Future Ready Lawyer-rapport van eerder dit jaar. Onder experts bestaat echter twijfel over de gerapporteerde cijfers, die ook in tegenspraak lijken te zijn met een andere recente studie van Wolters Kluwer zelf. 92 procent van de juridische professionals gebruikt minimaal één AI-tool in hun dagelijkse werk. Met die opvallende bevinding presenteerde Wolters Kluwer in maart zijn Future Ready Lawyers-rapport. Meer dan de helft van de AI-gebruikende advocaten rapporteert al een omzetgroei, zo valt in het rapport te lezen, en 62 procent van de respondenten zegt 6 tot 20 procent tijdswinst te hebben gerealiseerd. De juridische sector bevindt zich dan ook midden in een ingrijpende technologische transformatie, zo concludeert Wolters Kluwer op basis van de gevonden cijfers. OBSTAKELS Ethische vraagstukken en zorgen rondom privacy vormen voor juristen de belangrijkste obstakels om AI te implementeren in hun praktijk, blijkt uit antwoorden van de respondenten. 39 procent van hen noemt die twee zaken als belangrijkste belemmering om AI te gebruiken of in meer gevallen in te zetten. Ook onvoldoende training, weerstand tegen verandering en zorgen rondom cybersecurity spelen een rol. Juristen die AI veilig en verantwoord willen inzetten, moeten al die aspecten goed op orde hebben, drukt Wolters Kluwer lezers van het rapport op het hart. ‘MARKETINGCIJFER’ Direct na het verschijnen van het rapport, ontstonden er onder diverse juristen op LinkedIn echter twijfels over de betrouwbaarheid van de cijfers. Jeroen Zweers, voormalig innovatiedirecteur bij Kennedy Van der Laan en tegenwoordig CEO van AI-bedrijf Legal Brain, zegt “niks te geloven” van het percentage van 92 procent dat Wolters Kluwer noemt. “92% is een marketingcijfer. Geen adoptiecijfer.” Volgens Zweers blijkt uit de praktijk helemaal niet dat zoveel juristen al actief AI gebruiken, en wijzen andere cijfers uit het rapport ook een andere kant op. “35% ervaart weerstand tegen verandering. Slechts 34% voelt zich voorbereid op AIregelgeving. Dat rijmt niet met een sector die voor 92% AI zou hebben omarmd.” SHADOW AI Diverse andere experts en juristen mengen zich in de discussie, en zijn het er over het algemeen over eens dat de adoptie in de praktijk vele malen lager is dan de 92 procent waarmee Wolters Kluwer schermt. Matthias Vandamme, Belgisch promovendus op het gebied van AI en het recht, wijst op een recent benchmarkrapport van Wolters Kluwer zelf waaruit blijkt dat slechts 55 procent van de Belgische juristen minimaal één AI-tool gebruikt. “De cijfers lijken niet met elkaar overeen te stemmen.” Een mogelijke verklaring voor het hoge adoptiecijfer dat wordt genoemd, is de inzet van wat shadow AI wordt genoemd. Dat zijn AI-tools die niet formeel zijn geïmplementeerd, maar er toch af en toe ‘bij worden gepakt’. “Juristen gebruiken ChatGPT op hun privételefoon om concepten te laten schrijven”, noemt Zweers als voorbeeld. “Individueel AI-gebruik is zeker geen adoptie door de organisatie”, voegt Stefan Kukolja, Head of Legal bij de HAN, in het verlengde daarvan toe aan de discussie. “Dat zijn twee verschillende grootheden en die vragen ook wat anders.” OPVALLEND AI-ADOPTIECIJFER IN RAPPORT: 92 PROCENT Juristen zijn nog niet erg happig op agentic AI, zo blijkt uit recent onderzoek door Claude-fabrikant Anthropic. Daaruit blijkt dat juridische AI-agents slechts verantwoordelijk zijn voor 0,9 procent van het totale gebruik van Claude; de juridische sector staat daarmee op een voorlaatste plaats, met alleen de logistieke sector nog onder zich. Anthropic voerde het onderzoek uit door bijna een miljoen zogeheten ‘tool calls’ van AIagents te analyseren. Zo’n AI-agent is een voorgeprogrammeerde, digitale assistent die allerlei relevante taken min of meer autonoom kan uitvoeren. Ze zijn inmiddels in allerlei sectoren in gebruik, waaronder de juridische. De adoptie van die AI-agents in de juridische sector blijft echter wel sterk achter vergeleken met bijna alle andere sectoren, zo blijkt uit de cijfers van Anthropic. Van alle geanalyseerde tool calls was slechts 0,9 procent afkomstig van legal AI-agents. Daarmee staat de juridische sector op de voorlaatste plek qua adoptie: alleen in de logistieke sector is de adoptie met 0,8 procent gebruik nog minder. VOORLOPERS Voorloper als het gaat om inzet van agentic AI is, niet geheel onverwacht, de IT-sector, zo blijkt uit het onderzoek. Maar liefst 49,7 procent van de tool calls bleek afkomstig van AI-agents op het gebied van software engineering. Ook in sectoren als marketing (4,4 procent), sales (4,3), accounting (4) en cybersecurity (2,4) maken professionals een stuk meer gebruik van AI-agents dan juristen. De cijfers betekenen overigens niet dat slechts 0,9 procent van de juristen AI gebruikt. Voor het onderzoek keek Anthropic alleen naar tool calls vanuit AI-agents. De scope van het onderzoek was dan ook beperkt. Bij de meeste advocaten en andere juristen die AI inzetten, gaat het om generatieve AI-tools (genAI) zoals ChatGPT, in plaats van agentic AI. ‘JURIDISCHE SECTOR BIJNA HEKKENSLUITER BIJ INZET AI-AGENTS’
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=