MR. SPECIAL NAJAAR 2026 / 41 waarde daarvoor een natuurlijke vorm. Het kantoor verdient zijn marge door sneller te werken en de cliënt krijgt de waarde van prijszekerheid. Als een advocatenkantoor niet zelf bepaalt wat zijn werk waard is, zal de cliënt dat wel doen. En het antwoord zou weleens nul kunnen zijn. Het juridische vak blijft overigens een bedrijfstak die wordt geleid en vernieuwd door mensen, niet door machines. Wat verandert, is de manier waarop menselijke expertise en professioneel oordeel worden ingezet. Dankzij technologie kunnen die op nieuwe en waardevolle manieren worden versterkt. De concurrentie zal onverminderd hevig blijven.” Welke gegevens moeten advocatenkantoren gaan verzamelen wanneer zij de waarde van hun dienstverlening willen meten, in plaats van alleen het aantal gewerkte uren? “Begin bij wat de cliënt wil. Leg bij iedere zaak vanaf het begin vast wat voor de cliënt de belangrijkste prioriteit is. Gaat het om de doorlooptijd, voorspelbaarheid, de kwaliteit van de relatie of iets anders? Leg vervolgens vast in hoeverre die doelstelling is bereikt. Hoe lang heeft de zaak geduurd in vergelijking met de oorspronkelijke verwachting? Wat waren de uiteindelijke kosten ten opzichte van de begroting? En wat vond de cliënt achteraf van de dienstverlening? Registreer bij iedere zaak ook het rechtsgebied en de sector waarin de cliënt actief is. Juist daar wordt zichtbaar waarin de expertise van een kantoor schuilt en welke waarde die expertise vertegenwoordigt. Advocatenkantoren beschikken bovendien al over gegevens over het functioneren van hun advocaten, bijvoorbeeld uit beoordelingsgesprekken en feedback van cliënten. Die informatie kan inzicht geven in welk gedrag bijdraagt aan het opbouwen van vertrouwen. De grootste uitdaging zit niet in de theorie, maar in de systemen. Kantoren hebben software nodig waarmee zij iedere zaak, van begin tot eind, kunnen volgen en de resultaten kunnen vergelijken met de doelstellingen die vooraf zijn vastgelegd.” Ziet u in de Verenigde Staten al bewijs dat cliënten lagere tarieven eisen omdat zij weten dat hun advocaten AI gebruiken? “Nog niet. Wat ik wel zie, is dat advocatenkantoren zelf het initiatief nemen. Zij halen opdrachten binnen die ze anders niet zouden hebben gekregen, omdat AI hen in staat stelt een lagere prijs te bieden en tegelijkertijd minder risico te lopen bij de uitvoering van het werk. Verstandige kantoren realiseren zich bovendien dat data-analyse dankzij AI veel krachtiger is geworden. Daardoor kunnen zij met meer zekerheid bepalen welke prijs zij voor hun dienstverlening moeten vragen.” Kunnen advocatenkantoren dankzij AI meer winst maken, zelfs wanneer zij hun cliënten minder laten betalen, simpelweg doordat hun eigen kosten sneller dalen dan hun tarieven? Ziet u daar al voorbeelden van? “Ik heb dat nog niet rechtstreeks kunnen vaststellen. Wel heb ik bestuurders van advocatenkantoren voorbeelden horen beschrijven waarbij dit binnen hun eigen organisatie gebeurt. Als die ontwikkeling zich inderdaad voordoet, raakt dat precies aan de vraag waarmee ik mijn keynote begin. Werk dat voorheen 25 uur kostte, kan nu in vijf uur worden uitgevoerd. Iemand zal het economische voordeel van dat verschil naar zich toe kunnen trekken. Een kantoor waarvan de kosten sneller dalen dan de tarieven die het in rekening brengt, kan dat verschil zelf behouden. Althans, totdat cliënten hun aandeel in dat voordeel gaan opeisen.” Wie zal waarschijnlijk het grootste deel van de economische waarde die AI creëert naar zich toe trekken: de cliënt, het advocatenkantoor, de individuele advocaat of de technologieaanbieder? “Cliënten willen waar voor hun geld en laten zich overtuigen door bewijs. Tegelijkertijd zijn zij realistisch over wat juridisch werk met grote belangen vereist. Het op nieuwe manieren leveren van zulke dienstverlening is bepaald niet eenvoudig. Ook in het AI-tijdperk blijft vertrouwen minstens zo belangrijk als voorheen. Ik verwacht daarom dat cliënten waarde zullen blijven eisen, maar niet noodzakelijkerwijs dat zij minder willen betalen. Dat betekent dat advocatenkantoren die de waarde van hun werk overtuigend kunnen aantonen, in een sterkere positie komen om zelf een groter deel van die waarde te behouden.” De Amerikaanse juridische markt loopt volgens velen voor op continentaal Europa als het gaat om commercialisering en de toepassing van legaltech. Welke ontwikkelingen in de VS moeten Nederlandse advocatenkantoren de komende twee à drie jaar vooral volgen? “Dat zijn er drie. De eerste is hoe de grootste Amerikaanse advocatenkantoren hun groeiende aandeel in de omzet en winst van de juridische markt gebruiken. Zij zetten dat voordeel om in hogere beloningen voor hun meest succesvolle partners en grotere investeringen in innovatie. De vraag is of daardoor de kloof tussen de grootste kantoren en de rest van de markt nog verder groeit. De tweede ontwikkeling is de toenemende druk op het traditionele partnermodel. De strijd om zeer succesvolle partners en hun groeiende bereidheid om van kantoor te wisselen, veranderen wat een advocatenkantoor erop kan vertrouwen binnen de eigen organisatie te houden. De derde ontwikkeling is de opmars van private equity in het management van advocatenkantoren. Dat zou niet alleen LEXPO’27 Lexpo is sinds 2016 de plek waar de juridische markt in continentaal Europa elkaar treft: advocatenkantoren, juridische afdelingen en hun technologieleveranciers in één zaal. Lexpo’27 vindt plaats op 15 en 16 maart 2027 in Haarlem, met als thema Taking Charge: wie houdt de regie over het werk, de waarde ervan en de data waarop het draait, nu technologie steeds meer zelf doet? Evan Parker verzorgt een van de keynotes, over de waarde van juridisch werk. Het programma is Engelstalig.
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=