MR. SPECIAL VOORJAAR 2026 / 13 AI & innovatie De grote AI-productiviteitsexplosie komt er nu echt aan. Dat blijkt de rotsvaste overtuiging onder duizenden bedrijven die door een internationaal team van het Centre for Economic Policy Research werden onderzocht op de effecten van hun AI-gebruik. Het probleem is alleen: dat roepen ze nu eigenlijk al een paar jaar. De harde cijfers blijven ondertussen kil. De productiviteit bij de onderzochte bedrijven is in drie jaar tijd met gemiddeld 0,29 procent toegenomen. Negen op de tien bedrijven – die zelf dus enthousiast zijn over hun vorderingen aangaande “WIJ VERWERKEN NU TIEN PROCENT VAN ALLE NEDERLANDSE ERFRECHTVERKLARINGEN” AI-inzet – boeken zelfs helemaal geen productiviteitswinst. Een merkbaar effect op de werkgelegenheid bij de bedrijven vonden de onderzoekers ook al niet. Ondertussen wordt er dit jaar wereldwijd meer dan 500 miljard dollar geïnvesteerd in AI-ontwikkeling, verwacht Goldman Sachs. KLEINE KOPGROEP Of de grote massa al daadwerkelijk de vruchten plukt van AI-inzet, valt dus ernstig te betwijfelen. Maar tegelijkertijd is er in bijna elke sector wél een kleine kopgroep die dat wel doet. De juridische sector is daarop geen uitzondering: een klein aantal juridische dienstverleners lijkt AI slimmer en beter te implementeren dan de massa. Terwijl de meeste advocaten- en notariskantoren nog worstelen met de vraag hoe ze AI het best kunnen inzetten, hoe dat veilig kan en welke stappen ze daarvoor moeten zetten, is er een kopgroep die dat stadium al ruimschoots gepasseerd is. Mr. sprak met de oprichters van drie dienstverleners uit die kopgroep: Pablo van Klinken van Notariële Diensten, Bas Hafkenscheid van Rechtfabriek en Ot van Daalen van Root Legal. WEBSHOPS “Wij zijn zes jaar geleden begonnen met een zoveel mogelijk geautomatiseerd proces neerzetten”, vertelt Pablo van Klinken, van huis uit IE-jurist en oprichter van Notariële Diensten, een online service die zich onder meer richt op het opstellen van verklaringen van erfrecht. “We hebben inspiratie gehaald uit het bestelproces van webshops. Als je bij Coolblue iets bestelt, krijg je netjes een bevestiging en automatische updates van elke stap in het proces, totdat je pakketje is bezorgd. Dat wilden wij ook neerzetten, maar dan met notarisaktes.” TIEN PROCENT Met een team van 25 man verwerkt Notariële Diensten momenteel duizelingwekkende aantallen aktes. Het werkt daarvoor samen met een handjevol notarissen, die pas aan het eind van het proces in beeld komen en een eindcontrole uitvoeren. “Met vier notarissen verwerken wij nu al ruim tien procent van alle verklaringen van erfrecht in Nederland.” Daarnaast behandelt Notariële Diensten ook andere typen dossiers, zoals aangiftes erfbelasting en hypotheekroyementen. “Alles bij elkaar gaat het om duizenden aktes per jaar.” Het geheim van de smid? Verregaande automatisering, legt Van Klinken uit. “Er zit een beperkt aantal menselijke stappen in onze processen, maar alles wat we kunnen automatiseren, hebben we geautomatiseerd. Zoals het controleren van gegevens van de overledene, het opstellen van een stamboom, maar bijvoorbeeld ook het controleren van een geüpload testament op juistheid, authenticiteit en volledigheid.” AUDIT De notariskantoren waarmee Notariële Diensten samenwerkt, zijn onder de indruk van de prestaties, vertelt Van Klinken. “Meer dan 99 procent van de door ons aangeleverde conceptverklaringen belandt foutloos op het bureau van de notaris. Die voert de vereiste controles uit, beoordeelt het dossier inhoudelijk en draagt zorg voor het passeren van de akte.” De aktes die Notariële Diensten aanleverde, zijn in de afgelopen jaren bovendien door alle audits gekomen, weet Van Klinken. “Dat gaf ons de definitieve bevestiging dat we kwalitatief goed werk afleveren.” Dat robots en AI-systemen het grootste deel van het werk uitvoeren, betekent niet dat cliënten onpersoonlijk worden geholpen. In tegendeel, benadrukt Van Klinken: “Wij zijn uitstekend bereikbaar en krijgen complimenten over onze persoonlijke service. En over onze snelheid, want de gemiddelde doorlooptijd is bij ons één tot twee weken. Met als record: 48 uur tussen initiële aanvraag en afwikkeling door de notaris. Probeer dat maar eens bij een traditioneel notariskantoor.”
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=