48 / Mr. SPECIAL VOORJAAR 2026 implementatie van AI “MONNIKENWERK MAAKT IN TOENEMENDE MATE PLAATS VOOR MEER BRAIN WORK” een omslagpunt en hoef je veel minder te duwen. Er is dan zoveel enthousiasme in de organisatie, dat verdere adoptie natuurlijk verloopt.” AHA-ERLEBNIS Het klinkt simpel, even wat mensen bovenaan de denkbeeldige berg plaatsen, en dan komt de adoptie na verloop van tijd vanzelf. Maar zo eenvoudig is technologische innovatie bij een groot kantoor als CMS allerminst, benadrukt Vries. De implementatie van legal AI is in dat kader ook nog eens een vreemde eend in de bijt, vindt hij. “Het is anders dan andere legal tech. Dit is iets wat de hele sector kan – en gaat – veranderen.” Dat besef daalde bij Vries in het najaar van 2022 in, toen OpenAI als een donderslag bij heldere hemel ChatGPT openzette voor het grote publiek. “Dat was voor mij dé aha-erlebnis. Dit was fundamenteel anders dan bijvoorbeeld de introductie van de cloud.” Rond hetzelfde moment waarop ChatGPT in recordtempo de wereld begon te veroveren, verscheen er ergens op het internet een zwarte landingspagina waar je alleen je e-mailadres kon invullen. Het ging om de website van Harvey, de eerste grote legal AI-tool die eind 2022 het licht zou zien. “Ik vulde mijn e-mailadres daar in, en weken later werd ik ineens gebeld. Of we bij CMS interesse hadden om Harvey te proberen. Dat hadden we wel.” SHAKE-OUT Die eerste periode, waarin mensen zich verbaasden over wat ChatGPT allemaal kon en waarin talloze andere AI-tools als paddenstoelen uit de grond schoten, herinnerde Vries al snel aan de periode rond de millenniumwisseling. “Het . com-tijdperk: alles waar .com achter stond, was direct spannend en interessant. De periode nu doet me heel erg denken aan de drive en het enthousiasme in dat .com-tijdperk.” Het dotcom-tijdperk mondde uiteindelijk uit in de beruchte dotcom-bubbel. Talloze bedrijven gingen failliet, businessplannen bleken waardeloos en geïnvesteerde miljardenbedragen verdampten. Het werpt steeds vaker de vraag op: zal de AI-opkomst straks ook niet een grote bubbel blijken te zijn? Vries gelooft daar niet zo in: “Wat er ook gebeurt, alle infrastructuur die is gebouwd – honderden miljarden dollars aan datacenters, bijvoorbeeld – gaat niet verdwijnen. Die is gebouwd door partijen die financieel gezond zijn, zoals Amazon, Google en Microsoft. Dat was anders in het dotcom-tijdperk.” Wel komt er een shakeout van GenAI-softwarebedrijven, verwacht Vries. “Daarbij wordt het kaf van het koren gescheiden. Maar dit is geen bubbel. Dit is een blijvende transformatie.” MARATHON CMS was een jaar of drie geleden een early adopter op het gebied van legal AI, toen het met een paar honderd accounts instapte op een pilot met Harvey. Bij het Nederlandse kantoor deden vijftig advocaten aan die pilot mee. Nu, jaren later, heeft iedere advocaat binnen CMS een Harvey-licentie en is het adoptieproces nog altijd in volle gang, vertelt Vries. “Adoptie is geen sprint, maar een marathon. We willen als innovatie-afdeling geen hype binnen CMS creëren, maar structurele verandering faciliteren en begeleiden.” De ontwikkeling van legal AI gaat veel sneller dan mensen kunnen adopteren, weet Vries. “Maar dat is niet erg, want adoptie is geen eenmalig project, maar een doorlopend proces. Bovendien: de markt is nog lang niet uitgekristalliseerd. Waar wij op inzetten: aansluiting zoeken bij onze advocaten, relevante use cases vertellen en die zo specifiek mogelijk maken, en daarna geduld hebben. Het domino-effect doet daarin ook zijn werk: zodra de early adopters over de dam zijn en aantoonbaar de vruchten plukken, inspireren ze hun collega’s om ook stapjes te zetten.” VLOOT Parallel met de adoptie van een tool als Harvey ontstond binnen CMS wel een nieuw vraagstuk, licht Vries toe. Want als je langzaam maar zeker al je advocaten onboardt op een nieuwe AI-tool, hoe voorkom je dan dat je als organisatie te afhankelijk wordt van die tool? Wat als de hele organisatie straks rondom Harvey is ingericht, en de fabrikant besluit om de tarieven te verdrievoudigen? “Om Harvey heen hebben we een vloot van tools in gebruik genomen”, zegt Vries over de strategie om die afhankelijkheid van één enkele tool te voorkomen. “Ja, Harvey is het vlaggenschip, maar de totale vloot bestaat uit veel meer tools. Veel daarvan zijn vakgebiedspecifiek, en voeren dus een strikt afgebakende taak uit voor advocaten.” CMS heeft dus heel bewust niet op één paard gewed, maar houdt meerdere ijzers in het vuur. “De markt is niet statisch, maar ontwikkelt zich nog onstuimig. Als je all-in gaat op één tool, en die ontwikkelt zich straks veel minder dan andere tools, heb je een probleem.” MONNIKENWERK Bij het samenstellen van de AI-stack heeft CMS primair ingezet op het verlossen van advocaten en andere medewerkers van repetitief werk. “Wanneer je als junior tweehonderd contracten moet reviewen, leer je daar de eerste tien keer nog heel veel van. De tien keer daarna al wat minder. Maar na een contract of vijftig is de leercurve wel voorbij.” Door dat werk met AI veel sneller en efficiënter op te pakken, komt merkbaar ruimte vrij voor ander werk dat meer toegevoegde waarde voor cliënten brengt, constateert Vries. “Monnikenwerk maakt in toenemende mate plaats voor meer brain work.” Het kantoor heeft dan ook een nuchtere kijk op het veelgehoorde vooroordeel dat AI het werk van junioren zogenaamd helemaal zou overnemen, waardoor voor jong talent geen plaats meer zou zijn. “Wij blijven onverminderd investeren in jong talent. Banen verdwijnen niet; taken verdwijnen. Niet alleen bij junioren, maar ook bij medioren en senioren. Dat schept ruimte voor waardevoller werk voor de cliënt met een nieuwe leercurve voor de advocaat. Winwin voor beide partijen.”
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=